Είστε εδώ: Αρχική > Εκδηλώσεις > Πολιτισμός > Κυνήγι θησαυρού > Κυνήγι θησαυρού 2024 > 2024-Γρίφοι και Νικητές
Η Συντροφία Βαμβακοποιών «Rubia» του τμήματος Γ2, είναι αυτή που έφτασε πρώτη και βρήκε το Θησαυρό του Γ. Δ. Μαύρου (Σβαρτς)!
ΤΟ ΚΥΝΗΓΙΠεριγραφή
To 15ο Ηρωικό ΚΘ «Άνθρακας ο Θησαυρός», είχε ως θέμα του τις συνεταιριστικές οικονομικές οργανώσεις, παραδοσιακότερες και μη (τσελιγκάτα, Μαντεμοχώρια, συντροφίες πλοίων, Κοινή Συντροφία των Αμπελακίων - με έμφαση στην τελευταία), που οδήγησαν σε συσσώρευση κεφαλαίου σε ελληνικά χέρια, αλλά γνώρισαν την κρίση λίγο πριν από την έναρξη της Επανάστασης. Τα παιδιά, αξιοποιώντας το υποστηρικτικό υλικό που τους δόθηκε (α. ιστορική εισαγωγή στο θέμα, β. γλωσσάρι) και με την καθοδήγηση των «κοκκινάδων» εκπαιδευτικών τους, αναβίωσαν την παραγωγή των περίφημων κόκκινων νημάτων των Αμπελακίων -από τον εκκοκισμό του βάμβακος μέχρι τη βαφή με ριζάρι και τη δημιουργία δειγματολογίου υλικών και υφασμάτων βαμμένων με αυτό. Παράλληλα, ακόνιζαν το μυαλό τους για την επίλυση των γρίφων που κάλυπταν ένα ευρύ φάσμα γνωστικών αντικειμένων αλλά και δεξιοτήτων. Το σενάριο 1824: Η επανάσταση εμφανίζει σημάδια κάμψης. Ο Αμπελακιώτης Διαμαντής Μαγνιάρης, πρώην μέτοχος της εταιρείας Αδελφοί Σβαρτς και Συντροφία και νυν μέλος της Φιλικής Εταιρείας, μεταφέρει κρυφό μήνυμα από τον φυλακισμένο στη Βιέννη για χρέη, πρωτεργάτη της Κοινής Συντροφίας των Αμπελακίων, τον Γεώργιο Δημητρίου Μαύρο (Σβαρτς). Ο τελευταίος αποκαλύπτει ότι δεν «εχαλάλησε την κάσα με τα τάλαρα της Συντροφίας για να σβήσει τα χρέη του» κι αφού μαθαίνει ότι «τελέψανε οι παράδες» κι ο αγώνας κινδυνεύει, θα φανερώσει την κρυψώνα της «με σημάδια μυστικά μόνο στις συντροφίες», γιατί αυτές γνωρίζουν από «οργάνωσι και αλληλοβοΐθια», και μόνο αυτές μπορούν, αναγνωρίζοντας τα «σημάδια» του, να τη βρουν και να την «δώκουν εις την πατρίδα». Η κάσα-θησαυρός της Συντροφίας του Μαύρου, πρέπει να βρεθεί και να διατεθεί για την ενίσχυση του αγώνα για την ελευθερία! Τα μαθητικά τμήματα μετατρέπονται σε Συντροφίες, οι αίθουσες σε Έδρες των Συντροφιών τους. Ο αγώνας αρχίζει!
|
Οργάνωση - Επιμέλεια: Αρσένης Αρσενάκης, Πόλυ Παπαδοπούλου, Άννα Πατεράκη, Ειρήνη Ρενιέρη
με τη βοήθεια-συμπαράσταση του Συλλόγου Διδασκόντων του Π.Γ.Ρ.Π.Κ. Ιστορική Εισαγωγή και Γλωσσάρι: Ειρήνη Ρενιέρη |
Δ Ο Κ Ι Μ Α Σ Ι Α Ε Ν Α Ρ Ξ Η Σ
Στο ρόλο του Διαμαντή Μαγνιάρη, η εκπαιδευτικός Στέλλα Σκανδαλάκη.
|
Οι συντροφίες ανταποκρινόμενες στο κάλεσμα του Διαμαντή Μαγνιάρη, συγκεντρώνονται στην αυλή του σχολείου, όπου τους υποδέχεται ο ίδιος και καλούνται να φέρουν εις πέρας την εναρκτήρια δοκιμασία:
Περάστε τα εμπορεύματα στην απέναντι πλευρά του ποταμού. Παρατάσσονται ανά τμήμα, δημιουργώντας με τα σώματά τους περάματα και ο αγώνας ξεκινά! 
Η αυλή του σχολείου γίνεται ποταμός, ανά τμήμα δύο γεμάτες και συνδεμένες μεταξύ τους σχολικές τσάντες μετατρέπονται σε εμπορεύματα και οι Συντροφίες σε... περάματα!
|
Κάθε Συντροφία, που ολοκληρώνει με επιτυχία τη δοκιμασία, παίρνει:
Εικ. 1.
Εικ. 4
Εικ. 5
Το δειγματολόγιο, μετά το πρώτο τσεκάρισμα, παραμένει στην έδρα των Συντροφιών. Η συμπλήρωσή του, που σημαίνει και το τέλος του πειραματισμού, πρέπει να έχει ολοκληρωθεί, πριν η συντροφία τσεκάρει για τον τελικό γρίφο. ˙
|
Φάκελο που περιέχει:
Γρίφος 1Οι κυνηγοί, ερμηνεύοντας την οδηγία να πειραματιστούμε με το ριζάρι μας τρέχουν στην Έδρα τους, όπου ανακαλύπτουν τους κοκκινάδες, γνώστες της ερυθροβαφής βαμβακερών νημάτων, βιοτεχνίας που ανθούσε στα Αμπελάκια (έως το 1812).
Είναι οι εκπαιδευτικοί του σχολείου που έχουν αναλάβει να τους μυήσουν στην τέχνη της κοκκινάδικης βαφής με ριζάρι. Μαζί τους φἐρουν:
Αρχικά, οι κοκκινάδες προτρέπουν τα παιδιά να ξεχωρίσουν τα δείγματα υφασμάτων και υλικών που τους δόθηκαν, να τα αγγίξουν, να τα περιεργαστούν˙ τα βοηθούν να μάθουν τα ονόματά τους.
Στη συνέχεια, τους μιλούν για τα στάδια της βαφής, δείχνουν το δειγματολόγιο και τους εξηγούν τι πρέπει να κάνουν με αυτό. ΔραστηριότηταΠειραματισμός με τη βαφή / α' στάδιο
Οι κυνηγοί, με την επίβλεψη των κοκκινάδων, ρίχνουν στο δοχείο ριζάρι και καυτό νερό, φροντίζοντας να είναι σωστή η αναλογία, ανακατεύουν με το γλωσσοπίεστρο, βαφτίζουν στο διάλυμα όλα τα δείγματα και κλείνουν το καπάκι.
Κοκκινάς επί το έργον!
Οι κοκκινάδες πιστοποιούν με τη σφραγίδα τους στο δειγματολόγιο την τήρηση της διαδικασίας και αποχωρούν, ενημερώνοντας ότι θα επανέλθουν για το β΄στάδιο, σε 15΄ακριβώς.
Η πρώτη φάση της δοκιμασίας ολοκληρώθηκε˙ οι κυνηγοί τρέχουν για τσεκάρισμα, δείχνουν το σφραγισμένο δειγματολόγιο και παίρνουν τον 2ο γρίφο. |
Για τη σύνθεση της εικόνας, όπως και της αφίσας του Κυνηγιού, χρησιμοποιήθηκε εικονογραφικό υλικό από την ιστοσελίδα του Ιδρύματος Αικ. Λασκαρίδη, Travelogues - Με το Βλέμμα των Περιηγητών.
|
Γρίφος 2
Εικόνα + κιμωλία + μήλο
ΛΥΣΗ ΜΗΛΟΣ - ΚΙΜΩΛΟΣ Συνδυάζοντας τα στοιχεία του κειμένου με τα αντικείμενα που τους δόθηκαν, οι Συντροφίες βρίσκουν τη λύση και στο τσεκάρισμα παίρνουν τον 3ο γρίφο.
ΔραστηριότηταΠειραματισμός με τη βαφή / β' στἀδιο
Ενώ το παιχνίδι εξελίσσεται, οι Συντροφίες, πιστές στο ραντεβού τους με τους κοκκινάδες, ελέγχουν τη διαδικασία της ερυθροβαφής. Τα υλικά τους έχουν βαφεί. Είναι ώρα για στίψιμο και στέγνωμα.
|
Εικ. 1. Η πρόσκληση. Μπροστινή όψη.
Εικ. 2. Στο φόντο, το μιλιμετρέ χαρτί. Κάτω δεξιά, η οπίσθια όψη της «μερικώς επεξεργασμένης» πρόσκλησης που επιδεικνύουν οι κυνηγοί, προκειμένου να παραστούν στην εκδήλωση.
Εικ. 3. Το δειγματολόγιο ερυθροβαφής υφασμάτων και υλικών, στο τέλος της δραστηριότητας. Οι Συντροφίες συμπεραίνουν ότι οι ποικίλες αποχρώσεις του κόκκινου οφείλονται, τελικά, στην διαφορετική ποιότητα των υλικών.
Το πείραμα ολοκληρώθηκε!
|
Γρίφος 3
Πρόσκληση Στη μία όψη το κείμενο.
Στην άλλη μιλιμετρέ χαρτί, σημειωμένο με φθόγγους βυζαντινής μουσικής και νότες. Οι κυνηγοί αντιλαμβάνονται ότι το no notes needed here (εικ. 1), είναι στην πραγματικότητα οδηγία για τη λύση του γρίφου˙ βάφουν στο μιλιμετρέ χαρτί μόνο τα τετραγωνάκια που περιέχουν βυζαντινούς φθόγγους (εικ. 2). Έτσι, αποκαλύπτεται ο τόπος στον οποίο, κατά το σενάριο του παιχνιδιού, είναι φυλακισμένος ο πρωτεργάτης της Συντροφίας των Αμπελακίων, Γεώργιος Δ. Μαύρος (Σβαρτς) καθώς επίσης και το είδος της δοκιμασίας που ακολουθεί.
ΛΥΣΗ:
ΒΙΕΝΝΗ + ΧΟΡΟΣ ΒΑΛΣ 
Οι συντροφίες λύνουν το γρίφο, συγκεντρώνονται στο χώρο υποδοχής του σχολείου, επιδεικνύουν τη μερικώς επεξεργασμένη πρόσκληση και, αν είναι σωστή (εικ. 2), γίνονται δεκτοί στην αίθουσα και ο φράγκικος χορός ξεκινά! Στροβιλίζονται ανά ζεύγη στο ρυθμό της μουσικής και, όταν αυτή τελειώνει, ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός φορά στον σύνδεσμο της συντροφίας βραχιόλι από κόκκινο βαμβακερό νήμα. Σημάδι ότι οι κυνηγοί ολοκλήρωσαν με επιτυχία τη δοκιμασία και είναι έτοιμοι για τσεκάρισμα και τον 4ο γρίφο!
ΔραστηριότηταΠειραματισμός με τη βαφή / γ' στἀδιο
Τα υλικά, απλωμένα στον ήλιο, σε κάθε σημείο του σχολείου που μπορεί να φανταστεί κανείς, έχουν στεγνώσει˙ οι Συντροφίες παρατηρούν ότι οι αποχρώσεις του κόκκινου στα δείγματα ποικίλλουν, παρά τις ίδιες συνθήκες που τηρήθηκαν κατά τη διαδικασία της βαφής, (αναλογία νερού - ερυθροβαφής, χρόνος βαφής).
Χωρίς τους κοκκινάδες αυτή τη φορά, τα παιδιά κολλούν προσεκτικά τα δείγματά τους στη θέση που πρέπει (εικ. 3) και τρέχουν με το δειγματολόγιό τους για τσεκάρισμα και τον επόμενο γρίφο. |
Εικ. 1. Στο χάρτη που δόθηκε στους κυνηγούς δεν ήταν χαραγμένες οι κόκκινες γραμμές που συνδέουν την Έδρα της Συντροφίας των Αμπελακίων με τα πρακτορεία της σε κάθε πόλη.
Έτοιμοι για το τσεκάρισμα του 4ου γρίφου;
Έτοιμοι! Εκτός από τον ορθά συμπληρωμένο χάρτη και τη λύση του γρίφου, οι Συντροφίες φέρνουν για έλεγχο και τις ξεσποριασμένες και ξασμένες τούφες βαμβακιού, μαζί και τα σπόρια. Αν έχουν πάει όλα καλά, παίρνουν τον 5ο γρίφο αλλά και μια προφορική οδηγία για τη συνέχιση της παράλληλης δραστηριότητας στον επόμενο γρίφο!
Με τον χαζινέ ξέμπλεξαν, όχι όμως με το βαμβάκι! Το τελευταίο έχει δουλειά ακόμα! |
Γρίφος 4 Χάρτης των πρακτορείων
της Κοινής Συντροφίας των Αμπελακίων κατά τον 18ο και 19ο αι. (εικ. 1) + Κείμενο με τίτλο: Ασκήσεις επί... χάρτου! (εικ. 2) + Δύο κάψες βαμβακιάς με ταμπελάκι - σημείωση (εικ. 4) ΛΥΣΗ:
Χάραξη γραμμών/ Χαρτοκοπτική - επικόλληση στο χάρτη/ ΧΑΖΙΝΕΣ + Εκκοκισμός (ξεσπόριασμα) και κατεργασία (ξάσιμο) του βαμβακιού Ήδη από τις οδηγίες (εικ. 2) οι κυνηγοί αντιλαμβάνονται ότι η δουλειά είναι πολλή και για να βγει χρειάζεται η κάθε Συντροφία να οργανωθεί κατά ομάδες. Άλλοι κόβουν τα καρτελάκια, άλλοι τα κολλούν με βάση την αρίθμησή τους στην αντίστοιχη θέση πάνω στο χάρτη, άλλοι χαράζουν τις κόκκινες γραμμές που συνδέουν την Έδρα με το πρακτορείο της σε κάθε πόλη, άλλοι αναλαμβάνουν το βαμβάκι κι άλλοι... προσπαθούν να λύσουν το γρίφο!
Τελικά,
πού φύλαγαν οι Αμπελακιώτες έμποροι τα κέρδη τους; Οι κυνηγοί αντιλαμβάνονται ότι τα ζεύγη των αριθμών του πλαισίου στο τέλος της σελίδας (εικ. 3) είναι ένας ακόμη κρυπτογραφικός κώδικας. Ο πρώτος δηλώνει τον αριθμό με τον οποίον σημειώνεται στο χάρτη η πόλη με την παλιά ονομασία της και ο δεύτερος τη θέση του γράμματος στη λέξη.
π.χ. 6.2: 6 = Κισνόβιο, 2 = Ι Η λέξη που προκύπτει από τη συγκέντρωση των γραμμάτων, μοιάζει ακατανόητη, ωστόσο θυμίζει κάτι σε όσους έχουν μελετήσει το υποστηρικτικό υλικό. Το επιβεβαιώνουν, αναγραμματίζουν και νά σου ο... χαζινές! |
|
Γρίφος 5Εικόνα + Σκόνη κάρβουνου
+ Προφορική οδηγία ΛΥΣΗ:
ΚΙΟΥΜΟΥΡΤΖΗΣ ΜΑΝΤΕΜΟΧΩΡΙΑ + ΝΗΜΑ Οι κυνηγοί βρίσκουν τη λύση, σαρώνοντας τον QR Code˙ εντοπίζουν στο ηχητικό μήνυμα φράσεις - κλειδιά: «πώς έμπλεξα ο μαύρος σε τούτο το χωριό», «αυτά τα χωριά, αγαπητέ μου, τα έχω περπατήσει βήμα - βήμα».
Δεν αρκεί, όμως, αυτό! Για να πάρουν τον επόμενο γρίφο, πρέπει να ακολουθήσουν την οδηγία και να εμφανιστούν στο τσεκάρισμα αγνώριστοι, δηλαδή... μαύροι σαν το κάρβουνο! 
Παράλληλη δραστηριότητα
Τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι, αφού ούτε ρόκα ούτε αδράχτι έχουν, πρέπει να στρίψουν το ξασμένο βαμβάκι με τα χέρια τους. «Υφάντρα», όμως, έχουν. Την αναζητούν και την ανακαλύπτουν στο πρόσωπο της εκπαιδευτικού Ειρήνης Πετράκη, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του σχολείου. |
Δίσκος με επτά επάλληλους ομόκεντρους κύκλους. Κάθε κύκλος περιέχει λέξεις ομαδοποιημένες κατά θέματα, π.χ. συντεχνίες, συντροφίες, πόλεις-πρακτορεία, μέσα διακίνησης εμπορευμάτων της εποχής, πρόσωπα, κ.λπ.
Σημ.: Όλοι οι γρίφοι δίνονται και σε ασπρόμαυρα αντίτυπα για να διευκολύνεται η μελέτη κατά ομάδες.
|
ΓΡΙΦΟΣ 6 Εικόνα
Δίσκος με επτά επάλληλους ομόκεντρους κύκλους.
ΛΥΣΗ:
ΣΜΙΧΤΕΣ Γρήγορα οι κυνηγοί αντιλαμβάνονται ότι η λύση του γρίφου δεν βρίσκεται στις λέξεις, αλλά σε μεμονωμένα γράμματα του κύκλου! Στριφογυρίζουν το δίσκο, ακολουθώντας πιστά την κατεύθυνση των βελών της οδηγίας και συγκεντρώνουν τα γράμματα που συναντούν κάθε φορά.
|
Οι φιγούρες του Μπαρμπα-Γιώργου αντλήθηκαν από το Σπαθάρειο Μουσείο Θεάτρου Σκιών του Δήμου Αμαρουσίου. https://karagiozismuseum.gr
|
Εικόνα + Έγχρωμες φωτοτυπίες μεγέθους Α4, με τη φιγούρα του Μπαρμπα-Γιώργου σε κομμάτια.
ΛΥΣΗ:
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΦΙΓΟΥΡΑΣ ΤΟΥ ΜΠΑΡΜΠΑ-ΓΙΩΡΓΟΥ + ΟΡΘΗ ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ του ΓΛΩΣΣΟΔΕΤΗ: «Ράχη ράχη πάαινα, τρώοντα βλαχόσφαχτα, βλαχότρωγα, βλαχόσφαζα του βλάχου τα σφαχτά» Τα παιδιά ξεκινούν από τα εύκολα˙ κόβουν και συνδέουν τα κομμάτια της φιγούρας με τα διπλόκαρφα που τους έχει ζητηθεί να έχουν μαζί τους. Στη συνέχεια αποκαθιστούν το κείμενο του ρόλου, αντικαθιστώντας, όπου πρέπει στις λέξεις, το Λ που δεν μπορεί να προφέρει το Κολλητήρι, με το σωστό Ρ. Όταν καταφέρνουν στο τσεκάρισμα να το πουν σύμφωνα με την οδηγία (εικ. 1), παίρνουν τον 8ο γρίφο!
|
|
Το κείμενο της εικόνας
ΛΥΣΗ: Οκάδες = 9.789 Κιλά = 12.530 Ημέρες = 10 Ώρες = 8 Οι κυνηγοί διαβάζουν με προσοχή το ημερολόγιο του αρχικιρατζή˙ συμβουλεύονται, παράλληλα, το γλωσσάρι τους για τις λέξεις που δεν καταλαβαίνουν.
Εκτελούν τις μαθηματικές πράξεις και μετατρέπουν τις μονάδες βἀρους με βάση τις αντιστοιχίες που τους δίνονται. Με το χρόνο, όμως, τι γίνεται; Μιας μέρας ταξίδι για τα καραβάνια σημαίνει 24 ώρες ταξίδι ή μήπως όχι; Κι αντίστοιχα, 24 ώρες ταξίδι για τα καραβάνια σημαίνει, άραγε, μιας μέρας δρόμο; Στους γρίφους τίποτα δεν είναι αυτονόητο. |
Αριστερά, το σημείωμα. Δεξιά, ο ξύλινος κρυπτογραφικός δίσκος, γνωστός και ως Δίσκος του Αινεία, τροποποιημένος για τις ανάγκες του παιχνιδιού.
|
Γρίφος 9Σημείωμα + ξύλινος κρυπτογραφικός δίσκος
ΛΥΣΗ: ΚΑΤΑΨΥΞΗ Οι Συντροφίες, υπακούοντας στην οδηγία του σημειώματος, βρίσκουν την άκρη του νήματος κι αρχίζουν να το ξετυλίγουν προσεκτικά, καταγράφοντας τα γράμματα που συναντούν σε κάθε οπή.
Μόνο όταν σχηματίζεται η λέξη, καταλαβαίνουν γιατί η συμβουλή στο σημείωμα, τους παρότρυνε να πάρουν μαζί τους... ζακέτα! Χωρίς καθυστέρηση, αφού δεν φαινόταν να ζητείται τσεκάρισμα, σκορπίζονται, ψάχνοντας τους χώρους του σχολείου, όπου γνωρίζουν ότι υπάρχει κατάψυξη. Σε μία από αυτές τις περιμένει μία ακόμη έκπληξη! Ένα δοχείο με... άνθρακα, που φέρει το σήμα του 15ου Κυνηγιού!
|
Εικ. 1. Το δοχείο με τα κάρβουνα στην κατάψυξη. Σαρώστε για να ακούσετε το μήνυμα!
Εικ. 2. Το αναγνωριστικό λογότυπο της Συντροφίας Βαμβακοποιών «Rubia» του τμήματος Γ2. Μελετημένα τα παιδιά!
|
Γρίφος 10
|
